.

Sakras Art Gallery

Sekuenca filmike

Revista gazeta forume

Statistika

 
Vegėza

RTK

TOP CHANNEL

RTV 21

ALSAT

TV KLAN

KLAN KOSOVA

RROKUM TV

RTV ZIK

ALBANIAPRESS

ALBINFO

EXPRESS

KOHA DITORE

ZĖRI INFO

KOSOVA SOT

BOTA SOT

ERENIKU

ZEMRASHQIPTARE

VAJZAT.COM

KOSOVA PRESS

TELEGRAFI

EUROPA E LIRĖ

ZĖRI I AMERIKĖS

PSIKOLOGJIA

TRIBUNA SHQIPTARE

MEKULIPRESS

SHQIP DK

DITURIA

PRESHEVA.COM

DREJTSHKRIMI

RIDVAN BUNJAKU

PSIKIATRIA ONLINE

SEKRETE BUKURIE

Meditime - Mėkatet e vdekjes (pjesa e parė)

 Pėrgatiti: Hasan HAMĖZBALA

            MĖKATET E VDEKJES  (pjesa e parė)

 

            Nė dėshirėn tonė tė mirė qė lexuesit t’i ofrojmė diē qė do t’ia kthjellte horizontin e vetėdijes - diē tė afėrt, tė kapshme e konkrete, zgjodhėm shpjegimin e Billy Graham-it pėr disa nga mėkatet e vdekjes. Jemi tė bindur se ky kėndvėshtrim do t’u ndihmojė shumė lexuesve qė aspirojnė vetėnjohjen dhe ngritjen shpirtėrore: pėr fillestarėt do tė pėrbėj shkallėn e parė tė vetėngritjes, kurse pėr ata qė pak a shumė kanė arritur ndonjė pėrparėsi nė kėtė drejtim, ko mund t’u shėrbej si njė pėrsėritje qėllimmire. E dihet: pėrsėritja ėshtė armiku i harresės...

 

           

 

            1. I pari nga shtat mėkatet e vdekjes ėshtė krenaria. Si ēdo mėkat tjetėr, edhe kjo ėshtė egoizėm. Krenaria nėnkupton nderim pa masė tė vetvetes. Kėnaqemi nė superioritet, nė epėrsinė tonė ndaj tė tjerėve. Thjesht: ajo ėshtė mendjemadhėsi. E Perėndia, siē na mėsojnė librat e shenjtė, e urren mendjemadhėsinė, e urren krenarinė. Meqė, krenaria nėnkupton vetėnderim: Unė, unė, unė... -kjo ėshtė krenaria! Pra, kur ne, si Luciferi, jemi tė kėnaqur vetėm me veten tonė...

            Krenaria ėshtė vetėpėlqyese, me plotė madhėshti tė kotė. Ajo pandeh se pėrherė ka tė drejtė. Njerėzit e tillė mendojnė se ata janė tė vetmit tė ndershėm, gjithė tė tjerėt janė tė prishur... harrojnė se askund nuk ekziston bashkėsia e njerėzve tė pėrsosur (veē gjithkund: bashkėsia e njerėzve nė pėrsosje). Njerėzit me mendje krenare nuk e pranojnė askėnd tjetėr, madje nė esencė nuk e pranojnė as Perėndinė. Nė qullin e huaj ata shohin kashtėn, kurse nė tė vetin as trarin.

            Pėrpos tjerash pasuria, mund t’na e shtojė krenarinė. D.m.th.: njeriu i pa ngritur shpirtėrisht, kur arrin njė shkallė tė caktuar tė pasurisė - atij i rritet mendja, e kalon krenaria. Nė atė rast, njeriu e pėrqendron vėmendjen nė atė qė posedon dhe si tė posedoj mė tepėr, kurse nuk mendon pėr atė se si vetja e tij duket nė sytė e Perėndisė.

            Krenaria materiale e shtynė njeriun nė pangopėsi. E duke u rritur pasura, zemra juaj shkon duke u ngjitur pėr atė. Mos lejoni qė zemra juaj tė ngjitet pėr pasurinė. Sepse, ata qė, sė tepėrmi, dėshirojnė tė pasurohen, gjithsesi bijnė nė fatkeqėsi.

            Librat e shenjtė na mėsojnė se krenaria ėshtė mėkati mė i madh qė i ndalon njerėzit tė hyjnė nė Mbretėrinė e Perėndisė. Kurrfarė madhėshtie e kotė as krenarie, ne nuk na dėrgon te Perėndia. Prandaj, tė ndryshohemi gjersa nuk ėshtė bėrė vonė. Tė ndryshohemi me anė tė pėrtėritjes sė mendjes sonė...

            2. I dyti nga mėkatet e vdekjes ėshtė hidhėrimi. Hidhėrimi ėshtė mėkat qė mė sė shumti na asgjėson, edhe pse pa kėtė mėkat nuk ėshtė askush: fėmija, i rrituri, i riu, plaku, burri, gruaja... Shkatėrrohemi mė sė shumti, pikėrisht, kur pėrpushet vullkani i hidhėrimit. Temperamenti i vrullshėm ėshtė shkaktarė i parė i hidhėrimit, kurse hidhėrimi e sulmon dhe e mbyt viktimėn e tij. E tė gjithė ne jemi nga pak viktima tė hidhėrimit.

            Por gjersa temperamenti i vrullshėm ėshtė shkaktari i parė i hidhėrimit, arsyeja ua lėshon rrugėn emocioneve (tė pakontrolluara) negative dhe e mėnjanon hidhėrimin. Prandaj, njėra nga detyrat e para njerėzore ėshtė qė tė mėsohemi ta zbusim hidhėrimin me arsye, tė mos nxitohemi nė tė liga. Kush nuk e zbut hidhėrimin, nxitohet nė tė liga.

            Hidhėrimi zbulon karakterin shtazor tė njeriut. Shumė njerėz janė tė dashur, tė mirė, tė sjellshėm gjersa nuk i rrėmben stuhia e hidhėrimit, e atėherė shndėrrohen nė qenie tė paarsyeshme, tė pa pėrmbajtura, qė i ngjajnė mė tepėr shtazės sesa njeriut tė qytetėruar. E zakonisht ēdo hidhėrim yni i takon sė kaluarės. Krejt ēka ka ndodhur, i takon sė kaluarės. Nė momentin qė ndodhemi ėshtė e shkuara. Prandaj, a e vlen tė hidhėrohemi pėr diēka qė i takon sė kaluarės? Tė mėsohemi tė jetojmė me tė tashmen e tė pėrpiqemi qė e tashmja tė na jetė sa mė e lumtur. Hidhėrimin tonė le ta zėvendėsojė fryma e shenjtė.

            Hidhėrimi ynė ngre pas veti shumė fatkeqėsi: kur tėrbohesh - shikimi yt i mirė dhe dukja e fytyrės sate e humb shkėlqimin, prestigji yt bie nė sytė e tė tjerėve, shokėt largohen, dėshirat humbasin. Hidhėrimi ėshtė mungesa e lumturisė. Hidhėrimi ėshtė baba i vrasjes. Kaini ishte padyshim i hidhėruar para se ta vriste Abelin. Hidhėrimi ngre gishtin e vrasėsit, ngre dorėn e therėsit, peshon helmin e helmuesit... Ai sakaton dhe shkatėrron. E lėndojmė frymėn e Perėndisė, kur lejojmė qė hidhėrimi tė na pėrfshijė...

            Prandaj, tė mos lejojmė qė hidhėrimi -ky mėkati ynė i lindur tė na fus nė zgjedhė. Pėrkundrazi: ne ta pushtojmė atė, se hidhėrimi mund tė pushtohet. Plutarku thotė: “Kam konstatuar se hidhėrimi nuk ėshtė i pashėrueshėm, vetėm nė qoftė se njeriu dėshiron ta shėroj.” E hapi i parė nė kėrkimin e fitores mbi hidhėrimin ėshtė dėshira pėr t’u liruar nga ai. Pėr kėtė shumė rėndėsi ka dėshira, vullneti ynė. Duhet tė sillet vendimi: “Do tė bėjė diēka me kėtė karakter timin tė ērregulluar.” Se ne, rėndom jemi tė prirė t’i arsyetojmė tė metat tona: “E kam trashėguar nga nėna”, “gjithė familja kanė karakter tė ngutshėm”, “jeta mė ka bėrė tė tillė” e tė tjera tė ngjashme. D.m.th.: ne i pranojmė tė metat tona si realitet tė pandryshueshėm, para tė cilit s’na mbetet tjetėr, pos tė dorėzohemi. Jo: tė mos i pranojmė mėkatet tona si tė vėrteta tė plotfuqishme. Se mbi hidhėrimin, si mbi tė gjitha mėkatet tjera, bjen gjyqi i Perėndisė. Se hidhėrimi nėnkupton nė vete dhe urrejtjen, kurse urrejtjen e gjykon Perėndia. Rruga e pėrdhunės nuk ėshtė rruga e Perėndisė; rruga e dashurisė ėshtė rruga e shpėtimit.

            Hidhėrimi ėshtė njė epsh. Epsh i egėr. E epshin e egėr duhet zbutur me anė tė frymės sė shenjtė. Dhe epshi i egėr, qė ėshtė zbutur me anė tė frymės sė shenjtė, bėhet shėrbėtori ynė, nuk ėshtė mė zotėriu ynė. Isa ka thėnė: “Tė bekuarit janė tė butė!” I urtė ėshtė ai qė karakterin e tij e mbizotėron fryma e shenjtė. Edhe ne, lexues tė nderuar, qofshim tė urtė!

            3. Mėkati i tretė i vdekjes, poashtu shumė i rėndė, ėshtė zilia.  Nė qoftė se kemi zili ndaj atyre qė janė tė pasur, kjo s’do ta pėrmirėsoj gjendjen tonė materiale. Pėrkundrazi: do tė na shkatėrrojė shpirtin tonė... Njeriu ziliqar, nė njė mėnyrė, mendon dhe ndjenė se gėzimi i njerėzve tė tjerė ėshtė fatkeqėsia e tij; fitimi i njerėzve tė tjerė, humbja e tij; suksesi i njerėzve tė tjerė, mossuksesi i tij; lumturia e njerėzve tė tjerė - mallkimi i tij e kėshtu me radhė. Ironia e gjithė kėsaj qėndron nė faktin se mossuksesi ynė nė jetė bėhet i paevitueshėm - nėse kėshtu ndjejmė dhe mendojmė. Nuk besoj se akoma ndonjėri prej nesh ka parė ndonjė njeri qė ka fituar ndonjė gjė me anė tė zilisė. Aty ku ėshtė zilia, aty ėshtė grindja, mospajtimi dhe ēdo gjė e keqe.

            Ai qė punon rėndom nuk ka shumė kohė pėr zili. Zilia ėshtė pasioni i tė papunit dhe endacakut. Horaci thotė: “Njeriu ziliqar liget pėr shkak tė lumturisė sė njeriut tjetėr”. Edhe pse zilia ėshtė  e lindur nė natyrėn tonė, ajo e varfėron jetėn tonė. Ajo ėshtė posi bumerangu: mė shumė i vret ata qė shėrbehen me tė. Sa herė kemi qenė tė varur e kemi vdekur nė gozhdėn e zilisė sonė! Njeriu ziliqar ėshtė armik i vetvetes dhe i tė afėrmve tė tij. Ma tregoni vetėm njė njeri ziliqar qė ka qenė apo qė ėshtė i gėzuar! Nė momentin kur nė ty, miku im, lulėzon lulja e zilisė, shpirtėrisht vdes! Perėndia urren zilinė dhe xhelozinė. Zilia shkatėrron shėndetin shpirtėror. Shndėrrojeni zilinė nė dashuri tė flakėt dhe do tė mbusheni me gėzim tė pakufishėm. Mos u bėni njerėz zemėrkėqinjė, cinik e ziliqarė! Mos i pėshpėritni njėri-tjetrit kundėr tjetrit, qė tė mos gjykoheni. Zilia na e asgjėson gėzimin, kėnaqėsinė dhe lumturinė. Ėshtė e pamundur qė njeriu tė jetė i lumtur e i kėnaqur, ndėrsa nė zemrėn tonė ndodhet xhelozia. Xhelozia e zvogėlon edhe efektin e punės sonė, pėr shkak tė ashpėrsimit tė nervave qė shkakton. Zilia e ndan njeriun nga mėshira e Perėndisė.

            S’na mbetet tjetėr, pos ta mundim zilinė. Shekspiri tha njėherė: “O zili, sėpata gjakėsore nuk ka as gjysmėn e mprehtėsisė sate!” Zilia ndan njeriu nga njerėzi tjerė dhe njeriu ziliqarė ėshtė i dėnuar tė jetė i vetmuar. Mos e ushqe zilinė nė zemrėn tėnde! Prano dhe trego mėkatet tua qė tė shėrohesh! Ku ėshtė dashuria, aty nuk ka vend xhelozia dhe zilia. Prandaj, dashuria qoftė udhėrrėfyesi ynė nė shtegun tonė tė kėndshėm tė jetės!