.

Sakras Art Gallery

Sekuenca filmike

Revista gazeta forume

Statistika

 
Vegėza

RTK

TOP CHANNEL

RTV 21

ALSAT

TV KLAN

KLAN KOSOVA

RROKUM TV

RTV ZIK

ALBANIAPRESS

ALBINFO

EXPRESS

KOHA DITORE

ZĖRI INFO

KOSOVA SOT

BOTA SOT

ERENIKU

ZEMRASHQIPTARE

VAJZAT.COM

KOSOVA PRESS

TELEGRAFI

EUROPA E LIRĖ

ZĖRI I AMERIKĖS

PSIKOLOGJIA

TRIBUNA SHQIPTARE

MEKULIPRESS

SHQIP DK

DITURIA

PRESHEVA.COM

DREJTSHKRIMI

RIDVAN BUNJAKU

PSIKIATRIA ONLINE

SEKRETE BUKURIE

Parapsikologji - Mos i preni thonjtė natėn!

Shkruan: Sabiha REĒI

 Nga revista "Mjellma"

Nga alfabeti i besėtytnive

 

MOS I PRENI THONJTĖ NATĖN!

 

    Komentimi i besėtytnive tė cilin do ta japim kėtu, duhet tė merret vetėm si njė gjė argėtuese, dhe nėse dikujt i shkon ndėrmend se po bėjmė manipulime pseudoshkencore me frikėn dhe mosnjohurinė e njeriut - gabon rėndė. Nė fund tė fundit, vetė zhvillimi i shkencės dhe teknologjisė, si duket, ėshtė fajtor pėr rrėnjėzimin edhe mė tė madh tė kėtyre dukurive ngase mos harroni, pėr shkencėn e djeshme kjo e sotmja ka qenė besėtytni pseudoshkencore... po ajo e nesėr­mja...?!

 

 

            Sa e sa herė mė ka ndodhė kur gjyshja apo dikush tjetėr mė tėrhiqte vėrejtjen kur tentoja qė njė veprim tė zakonshėm ta kryeja nė kohė tė pazakonshme. Po ju tė dashur lexues, sa herė deri tash keni pasur rastin tė dėgjoni vėrejtje tė llojit: "Mos u shiko nė pasqyrė natėn", "Mos puno se ėshtė e Xhuma", "Mos e zbath vetėm njėrėn ēorapė se...", etj. etj.

            Ardhmėria (fati dhe fatkeqėsia), edhe sot e kėsaj dite, krahas zhvillimit tė shkencės dhe teknologjisė ,mbetet e panjohur nė po atė masė sa ishte edhe nė kohėt e civilizimeve tė lashta. Kujdesi qė tė evitohet fatke­qėsia, gjegjėsisht qė tė arrihet deri te fati, bėri qė njeriu gjatė gjithė kėtyre shekujve nė ēdo pėllėmbė tė tokės, t'i ruajė nė traditėn e vet kėshillat bestyte nga tė parėt e tij. Kėshtu besėtytnitė me shekuj e shekuj ndikuan nė psiken e njeriut. Historiani T. S. Noulson besėtytnitė i klasifikon nė tri kategori:

            a) Besėtytnitė qė kanė tė bėjnė me veprime tė ashtuquajtura detyruese e qė manifestohen si formė e bindjes sė individit se do t'i ndodh ndonjė fatkeqėsi nėse e kryen veprimin e caktuar.

            b) Besėtytnitė qė shprehen me anė tė kryerjes sė ritualeve tė caktuara specifike ose fetishizmit tė mjetit tė caktuar, e qė mė vonė sjellin deri te rezultati i kėrkuar.

            c) Leximi i shenjave dhe komentimi i parashikimeve tė cilat na bėjnė me dije pėr pritjen e ndonjė ndodhie. Komentimi i besėtytnive tė cilin do ta japim kėtu, duhet tė merret vetėm si njė gjė argėtuese, dhe nėse dikujt i shkon ndėrmend se po bėjmė manipulime pseudoshkencore me frikėn dhe mosnjohurinė e njeriut - gabon rėndė. Nė fund tė fundit, vetė zhvillimi i shkencės dhe teknologjisė, si duket, ėshtė fajtor pėr rrėnjėzimin edhe mė tė madh tė kėtyre dukurive ngase mos harroni, pėr shkencėn e djeshme kjo e sotmja ka qenė besėtytni pseudoshkencore... po ajo e nesėr­mja...?!

            Nėse pa paragjykie dėshironi tė argėtoheni disa ēaste, ja disa kėshilla qė i mblodhėm kohė mė parė nga tra­dita mjaft e pasur e popullit tonė.

 

 

            Abeceda e besėtytnive

 

            -Nusja e re nė shtėpi tė burrit, nė ditėn e martesės, duhet tė hyjė (ta shkelė pragun) me kėmbėn e djathtė, nė tė kundėrtėn harmonia e familjes do tė shkatėrrohet qė nga ai ēast. Po ashtu, me tė dy duart (ndon­jėherė tė lyer me mjaltė) duhet ta prekė pjesėn e sipėrme tė derės -qė jeta e qiftit tė ri tė jetė e ėmbėl, e lum­tur dhe nė harmoni me anėtarėt tjerė tė, familjes. Bonbonet, orizi, gruri e  drithėrat tjera qė i hidhen nuses (apo ndonjėherė ēiftit tė ri) - kanė pėr qėllim qė trashėgimia e tyre tė jetė e suksesshme.

            -Nėse gėrshėrėt bien nga dora dhe ngulen nė dysheme - ėshtė shenjė e grindjes sė shpejtė e anėtarėve tė asaj familjeje.

            -Ena qė rastėsisht thyhet nė kuzhinė paralajmėron fat tė befasishėm pėr atė familje, ndėrsa nėse fotografia apo ndonjė gjėsend tjetėr bie nga muri rastėsisht, pritet njė fatkeqėsi e madhe pėr shtėpinė. Po qe se e thyeni rastėsisht pasqyrėn, atėherė thonė se nė shtatė vitet e ardhshme do tė jeni i pafat!

            -Fatkeqėsi sjell gjithashtu edhe ajo nėse e harroni ēadrėn hapur nė shtrat, ēadrėn e mbyllur dhe nėse luani me gėrshėrė pa prerė asgjė.

            -Nėse nė tė njėjtėn kohė i preni thon­jtė edhe tė kėmbėve edhe tė duarve, nė tė njėjtėn ditė do tė keni edhe gėzim edhe hidhėrim.

            -Nėse gjethja nga druri vetvetiu bie dhe prek supin tuaj tė majtė - mund tė pritni sė shpejti njė fat apo gėzim tė madh.

            -Fėmija, nėse vetvetiu merr fshesėn dhe fillon ta fshijė dhomėn, mund tė pritni ardhje e njė mysafiri nga larg. E njėjta ndodh edhe nėse e harroni (mbetet gjatė) lugėn nėn sofėr. Thonė se do tė takohesh me dikė nėse faqja ju kruhet, syri i djathtė nėse ju kruhet sjell gėzim, ndėrsa majti lot.

            -Nėse ju tingėllon veshi i majtė mund tė pritni lajme tė kėqija ,ndėrsa i djathti sjell lajme tė mira. Lemza nėse ju ngacmon intensivisht - ėshtė shenjė se dikush pandėrprerė nė ju mendon, dikush qė ju do me zemėr.

            -Nėse e dėgjoni gjelin qė kėndon nė mesnatė - pritet njė rrezik i madh pėr zotin e shtėpisė nė oborrin e tė cilit ndodhet gjeli, ndėrsa kėndon nė orėn 12, apo pak para mbrėmjes, atėherė paralajmėron fat tė papritur.

            -Kur ju kruhet dora e djathtė - ėshtė paralajmėrim se do tė jepni (te disa e kundėrta) para, ndėrsa e majta - se do tė merrni para.

            -Po qe se nga shtrati zgjohesh dhe sė pari shkel me kėmbėn e majtė, tėrė ditėn punėt mbrapsht do tė vejnė. Shumė njerėz nė mesin tonė besojnė se vetėm nė mėngjes njeriut i ndahet fati, prandaj duhet zgjuar sa mė herėt!

            -Nėse nė majė tė gjuhės ju paraqitet ndonjė puēėrr, dikush ėshtė duke ju sharė prapa shpine, e njėjta vlen edhe nėse ju skuqet veshi i majtė, ndėrsa i djathti do tė thotė lavdėrimin qė dikush ju bėn.

            -Nėse syri vetvetiu loton, apo tymi nėse vazhdimisht hyn nė sy, do tė thotė se dikush ėshtė i pėrmalluar pėr ju. Gėzim sjell edhe nėse mjekra ju kruhet.

            -Ilirėt kanė besuar se nėse lėshohen gjarpėrinjtė nėpėr trupin e femrave pa fėmijė, ato do tė mbarėsohen nė natėn e parė tė fjetjes me burrin.

            -Vėnia e dorės gjatė gogėsimit nuk ėshtė vetėm mirėsjellje bon­tone, por atė e bėjnė shumica ngase janė tė bindur se pėrmes gojės hyjnė shpirtrat e kėqinj.

             ...Dhe nėse ju fiket cigarja thonė...

            ...thonė...thonė...

            ...ndize edhe njėherė!