Njė ndėr krijimtaritė mė tė
lėvruara tė letėrsisė shqiptare, ėshtė edhe POEZIA. Gjini e letėrsisė ku
bota e brendshme, ndjenjat mė sublime, frymėzimi hyjnor... shprehen pėrmes
shkronjave tė cilat krijojnė vargje... vargjet, pastaj, shpalosin mendime,
mendimet krijojnė energji, energjia ndez dritat e dijės, rrezet e artė tė sė
cilės i japin ngrohtėsi zemrės, mendjes dhe shpirtit, e me kėtė, edhe kuptim
dhuratės mė tė shtrenjtė, vetė jetės.
Qė nga Lekė Matrėnga e
Pjetėr Budi, kjo energji nuk u ndalė asnjėherė sė hedhuri farėn e dijės,
duke e kultivuar atė me dashurinė mė tė ēiltėr nė shpirtin e pastėr e fisnik
tė popullit shqiptarė. Duke i mposhtur tė gjitha sfidat e kohės, kjo frymė e
shpirtit tė popullit, xixat e saja tė arta, si njė pishtar i shpresės, u
bartėn gojė mė gojė, mendje mė mendje, zemėr mė zemėr... brez pas brezi...
nga kokat mė tė ndritura tė kombit si: Naimi, Ēajupi, Mjeda, Asdreni,
Shiroka... pėr tė vazhduar tek Fishta, Konica, Noli, Migjeni... e deri nė
kohėn tonė, duke u kthyer ai pishtarė nė flakadan tė pėrhershėm qė tashmė
nuk ka forcė nė botė qė mund ta shuaj fuqinė e zjarrit tė tij...
Dua ta falėnderoj nga zemra
mikun tim dhe poetin e mirėnjohur,
ADEM ZAPLLUZHA, qė me pėrkushtim tė
jashtėzakonshėm, vizitorėve tė kėsaj faqeje, por edhe mė gjerė, do tua
prezantoj disa nga poetėt mė tė njohur tė kohės sonė, e me kėtė, do e
plotėsoj e pasuroj edhe mozaikun e mrekullueshėm tė letėrsisė shqiptare.
(www.sa-kra.ch)

Pėrgatiti:
Adem ZAPLLUZHA
ANTOLOGJI E POEZISĖ MODERNE SHQIPE
IRMA
KURTI
Hyrje
Irma
Kurti ka lindur nė Tiranė. Ka nisur tė lėvrojė poezi nė moshė tė hershme. Nė
1980 nderohet me ēmimin e parė nė Konkursin Kombėtar me rastin e 35-vjetorit
tė Revistės Pionieri. Poezitė e saj botohen nė gazetat e revistat "Drita",
"Zėri i Rinisė", "Nėntori, Shqiptarja e re.
Nė publikun e gjerė Irma Kurti njihet si krijuese e talentuar e
teksteve tė kėngėve tė muzikės sė lehtė nė dhjetėra anketa muzikore,
festivale kombėtare e koncerte pranvere.
Ka botuar dhjetė libra nė gjuhėn shqipe ndėr tė cilat, poezi,
tregime e romane si dhe gjashtė nė italisht, dy prej tė cilave janė botuar
pėr herė tė parė. Veprat e saj janė pėrkthyer dhe nė anglisht.
Irma ėshtė fituese e dhjetėra ēmimeve nė konkurse kombėtare dhe
ndėrkombėtare nė Itali e mė gjerė. Nė vitin 2013 fiton Ēmimin Ndėrkombėtar
Universum Donna pėr Letėrsinė dhe emėrtimin Ambasadore e Paqes tė
vlefshme pėr jetė, nga Universum Academy dhe Universiteti i Paqės nė Lugano,
Zvicėr.
Irma Kurti jeton nė Bergamo, Itali.
PERLA
Kjo ėshtė kohė e vyshkjes sė vlerave,
e humbjes sė miqve njė e nga njė,
ashtu si pemėt i humbasin gjethet,
ndėrsa stin e vjeshtės troket nė ditė.
Ėshtė kohė e njerėzve tė nervozuar,
tė zemėruar, as ata sdinė me kė.
E njerėzve qė nuk dinė tė heshtin,
e atyre qė flasin, por sthonė asgjė.
Janė aq tė rrallė miqtė, aq tė rrallė,
gjen ndonjėrin, stė duket e vėrtetė,
e shtrėngon nė pėllėmbė tė dorės
si njė zbulim, tė ngjan me njė perlė.
E ruan me fanatizėm dhe trembesh
mos tė humbet, nga duart tė bjerė,
pastaj, kur hap pėllėmbėn, shtangesh,
shikon se ėshtė zhdukur, sėshtė mė.
Atėherė pendimi, vuajtja tė pushton,
dyshon, dėnon veten se ėshtė faji yt,
pastaj kupton: e ke shtrėnguar aq fort
sa ia ke zėnė frymėn dhe e ke mbytur.
Ndoshta pikėrisht prandaj e humbe,
pse e adhuroje atė perlė...
KUKULLA LAKURIQE
Smė duket e vėrtetė: pėr pak ditė
ēelėsat e apartamentit tim do kem.
Kujtimet, si fragmente tė njė jehone,
smė lenė tė qetė nė asnjė moment.
Mė zgjon ėndrra ime e fėmijėrisė
pėr njė shtėpi tė bukur, dritė plot,
me dritare qė i pėrkėdhelte dielli
e pėr gjithė lodrat e mia- njė dhomė.
Por ja qė unė nuk kisha as lodrat,
veēse njė kukull tė vogėl lakuriqe,
qė e vishja vetėm nė ėndrrat e mia,
e trembur me mua flinte gjithnjė.
Kalonin vitet, e prekja ėndrrėn,
po pastaj mė largohej, tretej diku
nė flokė, nė rrudha mė strehohej
dhe ne tė dyja u plakėm kėshtu.
Nė njė cep tė valixhes e kam vėnė
kukullėn - atė relikte fėmijėrie,
me vete do ta marr nė shtėpinė e re
tė mbuluar... me dashurinė time.
MĖ PYESNI
Ju gjithnjė mė pyesni pėr jetėn time,
pėr hapat e hedhura nė rrugėn e gjatė,
vargjet e para, pėr tregimet e fundit,
pėr fėmijėrinė jeni kuriozė pa masė.
Unė nis e tregoj, shpesh mė ndodh
tė flas aq shumė sa fillin e humbas,
sforcohem qė tė gjej udhėn e daljes,
shoh, me vėshtirėsi mė ndiqni pas.
Po jua shpjegoj me pak fjalė arsyen
pse endem nė tė kaluarėn e largėt:
Jeta ime ka qenė si njė pyll gjigant,
i komplikuar, me shtigje e monopate.
Jam ndeshur atje, qė kur isha e
parritur,
me plot qenie tė ēuditshme - egėrsira,
qė kanė dashur tma shqyejnė shpirtin -
pasqyrėn qė reflekton ėndrrat e mia.
Nėpėr vite janė munduar tė hedhin
baltė, shpifje, gurė intrigash e zilie,
ta ndotin me llumin e gėnjeshtrave,
tmė errėsojnė vėshtrimin prej fėmije.
Fundi i shpirtit tim ėshtė turbulluar,
ka ndodhur tė plagoset nėpėr gurė,
akoma mė shpejt ai ka gurgulluar
pėr tu pastruar larg hienave, diku.
DRIDHEM SI GJETHE
Mė ndodh shpesh, gati ēdo ditė
qė nostalgjia mė troket nė shpirt
e pas ēdo zileje tė celularit, Nėnė,
mė duket sikur do tmė flasėsh ti:
Shpirt i mamit vishu, bėn ftohtė,
mos u lodh, kujdes pėr veten ki!
Ndihem e mbrojtur e skam frikė,
mė transformon nė fėmijė zėri yt...
Nėna ime nuk mund tė kthehet mė
e ndihem e dobėt, e vetme nė botė,
smė pėrkėdhel dot me vėshtrim,
dashuri e saj smund tė mė shpėtojė.
Ka ikur, ka ikur, ka ikur pa kthim,
askush nė zemėr sma zėvendėson,
smund tė ndajmė sė toku njė gėzim,
as njė dhimbje dhe as njė pikė lot.
Pėrjetoj gjithnjė ndjesi tė ēuditshme,
dridhem si gjethe vjeshte dhe pres
qė pas ēdo zileje tė telefonit, Nėnė,
zėri yt tmė ledhatojė si fllad i lehtė.
QIELLI IM
Njė copė e madhe dėbore mbi pisha
ka ngecur, sikur tė ishte fole zogjsh,
dimri i egėrsuar shpendėt i pėrzuri,
por degėt ruajnė sėrish vendet bosh.
Kjo qeleshe gjigante nė mbretėrinė
e gjelbėr qė bashkon drurėt pėrreth
i ngjason njė reje tė bardhė puplore,
qė nė qiellin e lumturisė sime endet.
Qielli im sėshtė kurrė veē i kaltėr,
njė re melankolie ai mban gjithnjė.
MĖKAT TĖ MBYLLĖSH SYTĖ
Mėkat tė mbyllėsh sytė nė njė ditė si kjo:
dielli i zjarrtė mė dėrgon me mijėra puthje,
nga dritarja hapur flladi fytyrėn ledhaton
si njė dorė dashurie e largėt, e padukshme.
Asnjė e qarė fėmije nuk e trishton ajrin sot,
kaltėrsinė e qiellit asnjė re smund ta grisė,
zėri im i zvargur nuk i ngjan njė lėngate,
por njė tingulli muzikor paksa melankolik.
Njė mot tė ftohtė dimri me rrufe e bubullima
do tė doja tmė shoqėronte nė largimin tim.
Ėshtė mėkat qė tė shuhesh nė njė ditė si kjo,
ku jeta buzėqesh e vibron nė ēdo thėrrmijė.
|