Njė ndėr krijimtaritė mė tė
lėvruara tė letėrsisė shqiptare, ėshtė edhe POEZIA. Gjini e letėrsisė ku
bota e brendshme, ndjenjat mė sublime, frymėzimi hyjnor... shprehen pėrmes
shkronjave tė cilat krijojnė vargje... vargjet, pastaj, shpalosin mendime,
mendimet krijojnė energji, energjia ndez dritat e dijės, rrezet e artė tė sė
cilės i japin ngrohtėsi zemrės, mendjes dhe shpirtit, e me kėtė, edhe kuptim
dhuratės mė tė shtrenjtė, vetė jetės.
Qė nga Lekė Matrėnga e
Pjetėr Budi, kjo energji nuk u ndalė asnjėherė sė hedhuri farėn e dijės,
duke e kultivuar atė me dashurinė mė tė ēiltėr nė shpirtin e pastėr e fisnik
tė popullit shqiptarė. Duke i mposhtur tė gjitha sfidat e kohės, kjo frymė e
shpirtit tė popullit, xixat e saja tė arta, si njė pishtar i shpresės, u
bartėn gojė mė gojė, mendje mė mendje, zemėr mė zemėr... brez pas brezi...
nga kokat mė tė ndritura tė kombit si: Naimi, Ēajupi, Mjeda, Asdreni,
Shiroka... pėr tė vazhduar tek Fishta, Konica, Noli, Migjeni... e deri nė
kohėn tonė, duke u kthyer ai pishtarė nė flakadan tė pėrhershėm qė tashmė
nuk ka forcė nė botė qė mund ta shuaj fuqinė e zjarrit tė tij...
Dua ta falėnderoj nga zemra
mikun tim dhe poetin e mirėnjohur,
ADEM ZAPLLUZHA, qė me pėrkushtim tė
jashtėzakonshėm, vizitorėve tė kėsaj faqeje, por edhe mė gjerė, do tua
prezantoj disa nga poetėt mė tė njohur tė kohės sonė, e me kėtė, do e
plotėsoj e pasuroj edhe mozaikun e mrekullueshėm tė letėrsisė shqiptare.
(www.sa-kra.ch)

Pėrgatiti:
Adem ZAPLLUZHA
ANTOLOGJI E POEZISĖ MODERNE SHQIPE
VASO
PAPAJ
Hyrje
Vaso Papaj ėshtė lindur nė Tiranė nė janar 1945. Shkollėn e mesme e ka
kryer nė Durrės dhe nė vazhdim ėshtė diplomuar nė degėn e Matematikės tė
Fakultetit tė Shkencave tė Natyrės nė vitin 1968. Qė atėherė i ka provuar tė
gjitha llojet e profesioneve: Edhe punėtor edhe ekonomist, edhe tornitor
edhe matematicien, edhe Kryetar Kėshilli Rrethi edhe Prefekt, edhe i papunė
edhe Drejtor Rajonal Arsimi. Vetėm mėsues, kurrė. Nė vitin 1969-1970 ka
shkruar romanin Njė Dimėr mes Dimrash ose Romani i murosur, vėrtet i
murosur, pėr mė shumė se 20 vjet, i ēmurosur nė vitet e demokracisė dhe
botuar dy herė: mė 1995 dhe mė 2006. Ka pėrkthyer nga italishtja romanin
Ylli i mėngjesit i poeteshės sė njohur italiane Ada Negri, botuar mė 2008,
si dhe Kasta (Dosjč) tė gazetarėve italianė Serxho Rico dhe Gian Antonio
Stella botuar me puntata nė gazetat lokale Dyrrah dhe Sintagma. Nė vitin
2011 boton vėllimin poetik Mbeta mik me shpirtin, nė vitin 2012 vėllimin
poetik Njė tjetėr diell dhe nė vitin 2013 vėllimin poetik Koncert nėn
narkoze
ZONJĖ LUMTURI
Nato vite tė ferrit, kur qielli mė qe mbyllur,
Dhe errėsira e thellė mė kishte dhėnė lėndim,
Tė preka dhe tė ndjeva mes njerėzish kokulur,
Zonjė Lumturi, mė ishe brenda shpirtit tim.
E stė kėrkova, Zonja ime, kurrė nėpėr motele.
As ndėr bankete zhurmėmėdhenj edhe dinakė.
Shumė herė stė gjeta ty as kioskave me zhele,
Zonjė Lumturi, ta dish, tė kisha brenda, gjak.
Sharrohen provat e mėdha, mėrzitė e trishtimet
Edhe ēdo herė kam dashur tė mbetesha njeri.
Mė tė mėdha ato, mė tė mėdha dhe gėzimet,
Zonjė Lumturi, pranomė, kam mbetur po ai.
Me mua, mikja ime, nuk ndahesh dot aq lehtė.
Herė duhemi pa fund, here jemi flak pėr flakė.
Ti mė ke nxitur vetė, tė kem guxim nė jetė,
Tė ndjek edhe tė ngjaj me maratonomak.
SPAĒ
(Nė kujtim tė Koē Papės dhe Gėzim Ēelės,
qė i mbijetuan kėtij Ferri)
Spaē
Tregomė ētė duash, nuk kam mė lot,
Po prapė smi ēlodhe kurrė mendimet.
Kujtimi yt Zotin sma ndot
E as mė nxit nė shpirt mallkimet.
Ndonėse mė ngjan njė tjetėr Ferr,
Pa Ugolin e pa Ruxher*.
Spaē
Njė rreze dielli si prangė e zjarrtė,
Poeti ndrydh njė shkulm prej vreri.
Qielli mė ngjan - rrasė e acartė,
Mali - njėlloj kupolė bunkeri.
E prapė mė dukesh tjetėr Ferr,
Ska Ugolin, ska as Ruxher.
Spaē
Me Danten erdhėm dorė mė dorė
E hėngrėm bukė me vesė pranvere.
Mbi ca gėrmadha vumė kurorė,
Na ngrinė buzėqeshjet dhe kėsaj here.
Se na u duke Ferr mbi Ferr
Edhe pse skish Kont e Ruxher.
Djall
Hėngre tėt bir si tish mėshqerė,
Ndaj duan tė ti fshijnė dhe shkronjat.
Po qumėsht i nėnės kurrė sdo tshterrė,
Nė mur, pa yll, gdhendur shqiponjat.
E prapė mė ngjan Ferr pėrmbi Ferr,
Ku qenkan bashkė Kont e Ruxher,
Qė hanė vetveten kėtė herė.
*Kont Ugolini dhe Peshkop Ruxheri,
personazhe tė Ferri-t (Komedia Hyjnore e Dante Aligerit)
TASHMĖ
Tashmė
Nė shtėpinė time je njė hije,
Natyrė mort e varur nė mur.
Je njė lėngim poezie,
Varg i pashkruar kurrė.....
Tashmė
Pėr ty ndodhem larg
Dhe rrugėt mė nuk mė gjejnė.
Nuk mė ndėrrojnė mė zemrėn,
As lotėt lumenj.
Tashmė
Je njė kujtim nė letėr,
Harruar diku nė sirtar.
Njė e re, mbetur e vjetėr,
Njė i prishur kandar.
Tashmė
Njė vėshtrim nė skaj kyēur,
Nė jetėn time njė dyshim.
Njė menteshė porte e ndryshkur,
Lule e tharė nė kopshtin tim.
E tashmė
Je zjarr i shuar.
Sa jetuam bashkė, u dogj
Lėngim i kthyer nė lutje,
Frut qė stinės kurrė su poq!
QYTET I THINJUR
Vjosė e qetė, Vjosė e tėrbuar,
Nuk mė mban dot mė pranguar.
Lamtumirė, Pėrmet i thinjur!
Po iki nga ty panginjur.
Lamtumirė! Nuk di ēdo tė mbesė!?
Njė rrugė bosh, rrugė e pashpresė.
Tek faqja njė shenjė e bukur.
Trėndafil buzėsh, i purpurt.
Dhe ikėn taksia, ikėn
Tymi i saj mė ndjek tėrė ditėn.
Kėngė rrotash gjallojnė dritėn,
Qiriun qė mė ndjek sma fikėn.
Lamtumirė! Do tmė kėrkosh.
Do tė qash, do tė vraposh.
Nėpėr rrugėn tonė krejt bosh,
Tė dhemb shpirti ta vėshtrosh.
Dhe taksia e pluhurosur,
Si njė breshkė e hardallosur.
Valixhe mbi skarė stivuar.
Shpresa brenda, e plagosur.
Lamtumirė! Mė sdo tė kthehem.
Nė mes dhimbjes klithmė ndjehem.
Shtrėngoj dhėmbėt, shtrėngoj lotėt,
Nuk bėj dot, sjam nga tė fortėt.
Dhe taksia ikėn, ikėn
Tym e pluhur merr pėrsipėr.
Grushta nderur, grushta ngritur.
Grushta qė mė lanė turitur.
Lamtumirė, Pėrmet me derte!
Nuk do le pa marrė me vete,
Njė kujtim tė trishtė si shiun,
Tė mė ngjallė Laver Bariun.
Ikėn larg taksia, ikėn
Ti tashmė mė ngjan me pikėn.
Se harroj atė tė puthur.
Lamtumirė, Pėrmet i bukur!
NĖ INTIMITET
Smė ke kėrkuar kurrė liri.
E dije:
Isha nga ata, qė ska dashur
Me zinxhirė tė lidh njeri.
Nga ti tek unė e nga unė te ti,
ndjenja ka shkuar vetė,
e lirė, e natyrshme, e vėrtetė.
Stė kam kėrkuar
Besnikėri dhe sinqeritet.
I shfaqte natyra jote, krejt,
Kur shpirti dashurinė
Me buzė e prekte lehtė.
Ke qenė
Njė hėnė, njė yll, njė diell,
Njė oaz tėrė fresk, det dhe qiell.
Njė mal, njė lum, qė vrullshėm rrjedh.
Ku nuk pashė kurrė, kėrkund
Njė shtjellė.
Ēta zgjas kot,
Mė shumė se ēdo gjė mė do
Nė kėtė botė.
Si duket, Zoti ska pasur as pėr ty zinxhir.
Dhuratė tek unė tė solli.
Dhe bėri mirė.
POEZIA IME
Me det e ngjyer dhe kėngė ledhatare,
E imja tokė, e dashura e diellit, tokė ullinjsh,
Qė mė gostit ngahera me peshq tė freskėt zgare
Restoranteve luksozė rrethuar nga droja e urisė.
Ky qytet u mbetet nė zemėr tėrė atyre
Qė pėr njė ėndėrr tė vjetėr e braktisin.
Pėllėmbė dhe kafe, bingo, lodra fati a mynxyre,
Lenė pas prapė ėndrra, qė veē xhepa boshatisin.
Qytet poetėsh tė papunė e tė ngeshėm,
Kudo me role tė pafund llustraxhinjsh.
Qytet ku Ramazan qoftė apo dhe Kreshėm,
Pėrkrah I sheh xhybe hoxhallarėsh, raso priftėrinjsh.
Ku sheh dhe italianė dhe grekė,
Sė fundmi turq, hindianė edhe kinezė.
Kėtu e kanė gjetur dashurinė e vėrtetė
Dhe e kanė bėrė kėtė tokė tė lashtė tė tyren pjesė.
Nga pas u shkon qyteti im antik,
Tėrė atyre qė ikin kontinenteve tė largėt
Se ėshtė, natyrisht, qyteti mė magjik,
Pa tė cilin, ata do tė ndiheshin tė mangėt.
Ēngushėllim, kur u arrin njė poezi e imja nė Iphone.
Njė kėngė nė you tube i sjell Te ura e Shijakut.
Kthyer nga deti (besoj) imagjinojnė larg, njė ballkon
Dhe padashur, nis u ēorientohet tensioni i gjakut.
E pra
Poezia ime mė shumė se kaq skėrkon:
Tė mbetet grua e virtytshme qė dhuron veē emocion,
Qė jetėn tėnde, sapo lind e gjersa vdes e lumturon.
|